1. مبانی Axum

Axum چیست و چه تفاوتی با Actix / Warp دارد؟

پاسخ بلند

Axum یک وب‌فریم‌ورک مدرن برای Rust است که روی Tokio و Hyper ساخته شده و به‌طور مستقیم از اکوسیستم Tower استفاده می‌کند. تمرکز اصلی Axum بر type-safety، composability و استفاده‌ی حداکثری از type system Rust است.

در مقایسه:

• Actix Web معماری و runtime اختصاصی خود را دارد و middlewareها و مدل اجرایی آن tightly-coupled هستند.
• Warp از مدل filter-based استفاده می‌کند که اگرچه type-safe است، اما در APIهای بزرگ و پیچیده به‌سرعت خوانایی و maintainability خود را از دست می‌دهد.
• Axum با تکیه بر Router، extractors صریح و Tower middlewareها، ساختار واضح‌تر و قابل‌گسترش‌تری برای APIهای production-grade فراهم می‌کند.

Axum عمداً یک abstraction نازک است و تلاش نمی‌کند همه‌چیز را خودش پیاده‌سازی کند.

پاسخ کوتاه

Axum فریم‌ورکی type-safe و مدولار روی Hyper/Tokio و Tower است؛ برخلاف Actix runtime اختصاصی ندارد و برخلاف Warp از مدل filter استفاده نمی‌کند.

چرا Axum بر پایه‌ی Tower ساخته شده است؟

پاسخ بلند

Tower یک abstraction استاندارد برای سرویس‌های async در Rust است که حول trait اصلی Service و مفهوم Layer (middleware) شکل گرفته است. Axum با ساختن خود بر پایه‌ی Tower:

• از middlewareهای بالغ و battle-tested استفاده می‌کند
• نیاز به reinvent کردن middleware stack را حذف می‌کند
• امکان ترکیب ساده‌ی concerns مثل timeout، retry، rate limit، tracing و auth را فراهم می‌کند

در واقع Axum یک adapter انسانی‌پسند برای HTTP routing روی Tower است.

پاسخ کوتاه

برای استفاده از abstraction استاندارد Service و اکوسیستم آماده‌ی middlewareهای Tower.

نقش Router در Axum چیست؟

پاسخ بلند

Router هسته‌ی اصلی تعریف API در Axum است. این ساختار مسئول:

• نگاشت مسیر و HTTP method به handler
• ترکیب چند Router به‌صورت سلسله‌مراتبی
• اعمال middleware در سطوح مختلف
• مدیریت state اشتراکی بین handlerها

Router نه‌تنها مسیرها را نگه می‌دارد، بلکه boundary اصلی طراحی API و modularization در Axum محسوب می‌شود.

پاسخ کوتاه

Router وظیفه‌ی اتصال مسیرها به handlerها، ترکیب sub-routerها و اعمال middleware و state را دارد.

تفاوت route و nest چیست؟

پاسخ بلند

• route برای ثبت مستقیم یک مسیر مشخص و اتصال آن به handler یا service استفاده می‌شود.
• nest برای mount کردن یک Router دیگر زیر یک prefix مشخص به کار می‌رود.

در nest، prefix از مسیر حذف می‌شود و Router داخلی بدون آگاهی از مسیر بالادستی کار می‌کند. این ویژگی برای ماژولار کردن API (مثلاً /api/v1/users) حیاتی است.

پاسخ کوتاه

route یک مسیر منفرد را ثبت می‌کند؛ nest یک Router کامل را زیر یک prefix قرار می‌دهد.

چرا handlerها در Axum async هستند؟

پاسخ بلند

Axum بر مبنای I/O غیرهمزمان طراحی شده و handlerها مستقیماً در مسیر اجرای async runtime (Tokio) قرار می‌گیرند. async بودن handlerها امکان:

• انجام I/O بدون بلوکه کردن thread
• مقیاس‌پذیری بالا با تعداد thread کم
• استفاده‌ی مستقیم از async database clients و HTTP clients

را فراهم می‌کند. این طراحی برای سرویس‌های high-concurrency ضروری است.

پاسخ کوتاه

چون Axum بر پایه‌ی async I/O ساخته شده و handlerها باید non-blocking و scalable باشند.

چرا امضای handler باید type-safe باشد؟

پاسخ بلند

Axum از extractors مبتنی بر type system استفاده می‌کند؛ یعنی ورودی‌های handler (path params، query، headers، body، state) همگی type-safe هستند و در زمان کامپایل بررسی می‌شوند.

این رویکرد:

• خطاهای parsing و missing data را به compile-time نزدیک می‌کند
• قرارداد ورودی handler را شفاف و self-documenting می‌سازد
• تست‌پذیری و refactorپذیری را افزایش می‌دهد

Handler در Axum عملاً یک function با وابستگی‌های صریح است، نه یک تابع با دسترسی مبهم به request.

پاسخ کوتاه

برای اینکه استخراج داده از request در زمان کامپایل بررسی شود و خطاهای runtime حذف شوند.